• Thị trường
  • Thị trường mía đường: "Mật to" chạy theo mật mía

Thị trường mía đường: "Mật to" chạy theo mật mía

Liên tiếp những thông tin nóng liên quan đến thị trường mía đường được tung ra, từ việc thâu tóm các công ty mía đường trên sàn chứng khoán, đến việc Hoàng Anh Gia Lai cũng nhảy vào thị trường này với một số tiền đầu tư lớn. Ở đâu có lợi nhuận, ở đó có các nhà đầu tư lớn, nên chắc chắn thị trường mía đường đang tạo ra vị ngọt không cưỡng lại được đối với dòng tiền đầu tư.

Hấp lực của 1,3 triệu tấn đường

Ở một thị trường mía đường đang tăng trưởng mạnh mẽ có lợi nhuận gộp trên 30% như hiện nay, kiểm soát một tỷ trọng lớn của tổng sản lượng 1,3 triệu tấn sẽ đem lại lợi thế không nhỏ cho một nhóm tổ chức trong việc kiểm soát giá cả và cung cầu trên thị trường.

“Có thể thất bại một trận đánh, nhưng sẽ chiến thắng cả cuộc chiến tranh”. Động thái “buông ngân hàng, bắt mía đường” của gia đình ông Đặng Văn Thành, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Sacombank có thể liên hệ phần nào với câu nói trên.

Cụ thể sau khi thoái bớt vốn, chấp nhận giảm mức độ ảnh hưởng tại Ngân hàng Sacombank, cuối năm 2011 đầu năm 2012, thông qua nhóm các công ty nắm cổ phần chi phối như Thành Thành Công, Đặng Huỳnh, gia đình ông Đặng Văn Thành gia tăng sự ảnh hưởng ở một loạt các doanh nghiệp mía đường lớn như: Đường Bourbon Tây Ninh (SBT), Đường Biên Hòa (BHS), Đường Ninh Hòa (NHS).

Báo cáo phân tích ngành mía đường của Công ty chứng khoán Hà Thành cho biết, hiện tại, Việt Nam đang có khoảng 40 doanh nghiệp mía đường. Loại trừ một số liên doanh, Đường Lam Sơn (LSS), Bourbon Tây Ninh, Đường Biên Hòa, Đường Quảng Ngãi, Đường Cần Thơ thuộc nhóm tên tuổi có thị phần lớn nhất.

Với 40 công ty mía đường hiện, tại có 7 công ty đã niêm yết. Trong số này, loại trừ LSS mới chỉ cử đại diện tham gia HĐQT, hoạt động SBT, BHS, NHS đã bị kiểm soát khi nhóm công ty gia đình ông Thành nắm cổ phần chi phối.

Không dừng lại ở đây, thông qua NHS, nhóm công ty Thành Thành Công và Đặng Huỳnh cũng đang nắm giữ lần lượt 41,1% và 11% tỷ lệ cổ phần Công ty CP Mía đường 333 và Công ty CP Mía đường Nhiệt điện Gia Lai.

Một năm trước đây, vợ ông Thành là bà Huỳnh Bích Ngọc tiết lộ đã sở hữu cổ phần của Đường La Ngà và Đường Phan Rang. Con số sở hữu của gia tộc họ Đặng với các công ty mía đường còn lại không được công bố, nhưng chỉ riêng với những thông tin công khai trên không hề cường điệu khi ví von gia đình ông Đặng Văn Thành đang gây ảnh hưởng lên toàn bộ ngành đường nội địa!

Thực chất mía đường không phải là lĩnh vực kinh doanh xa lạ với gia tộc họ Đặng. Cách đây 20 năm, trước khi chuyển hướng chọn nghiệp ngân hàng, ông Thành từng kinh doanh rỉ mật. Công ty CP Thành Thành Công nơi bà Ngọc làm Chủ tịch HĐQT cũng có bề dày lịch sử 33 năm gắn liền với các thăng trầm của ngành đường.

Có mạng lưới phân phối sâu rộng, hệ thống vận tải, kho bãi riêng, hiện tại, Thành Thành Công cùng với Công ty TNHH Thực phẩm Công nghệ Minh Tâm và Công ty CP Thực phẩm Công nghệ Sài Gòn là một trong ba “đại gia” hoạt động trong lĩnh vực phân phối sản phẩm đường. 

Tỷ suất lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp ngành này đã đạt được con số khá ấn tượng: gần 30%. Cụ thể, năm 2011, tỷ lệ này ở Bourbon Tây Ninh (SBT) là 30%, Mía đường Lam Sơn (LSS) là 29,4% hay Mía đường Kon Tum (KTS) là 29,9%. Chỉ mỗi Đường Biên Hòa (BHS) là đạt 7,8% trong năm qua.

Bình luận về tham vọng của Thành Thành Công lấn sân từ hoạt động thương mại sang lĩnh vực sản xuất, bà Nguyễn Hoàng Bích Ngọc, chuyên viên phân tích ngành mía đường của Công ty Chứng khoán Sacombank, cho biết:

“Tỷ lệ giao dịch ký quỹ của hoạt động thương mại và phân phối sản phẩm đường khá thấp, chưa kể đến khả năng đối mặt với các rủi ro thua lỗ do cạnh tranh với hàng nhập lậu.

Thâu tóm các công ty sản xuất đường, hoạt động kinh doanh của Thành Thành Công sẽ khép kín từ khâu sản xuất đến phân phối. Bước đi này hợp lý vì cho phép Thành Thành Công tiết giảm chi phí và tăng tỷ suất lợi nhuận”. 

Trong số 39 doanh nghiệp mía đường trong cả nước có đến gần chục doanh nghiệp chịu ảnh hưởng hoặc có mối quan hệ với nhóm cổ đông gia đình ông Đặng Văn Thành. Hơn nữa, đây là những công ty đóng vai trò quan trọng trong tổng sản lượng mía đường cả nước, theo tính toán, tương đương 32,6% tổng sản lượng đường, và 14% tổng sản lượng mía ép.

Thành Thành Công chỉ chưa có mặt tại LSS và Mía đường Kon Tum (KTS) nhưng khi đề cập đến tham vọng của gia đình ông Thành, lãnh đạo của Công ty Mía đường Lam Sơn nói: “Với tình trạng sản xuất manh mún trong ngành đường như hiện nay, tôi ủng hộ và nhận thấy thị trường nội địa cần thiết có những nhà đầu tư lớn như Thành Thành Công!”.

Được biết, trong quý II, LSS tiếp tục triển khai một số dự án như mở rộng nhà máy đường số 2 và lên kế hoạch phát hành 2 triệu trái phiếu chuyển đổi với tổng giá trị 200 tỷ đồng.

Gần đây, ông Lê Văn Tam, Chủ tịch HĐQT LSS, và các cá nhân, tổ chức liên quan liên tục mua vào cổ phiếu để gia tăng tỷ lệ sở hữu nhằm phòng vệ trước áp lực thâu tóm các doanh nghiệp đường thời gian qua.