Trang chủ » Giảm tỉ lệ rủi ro của TCTD: Giải cứu BĐS và ngân hàng

Giảm tỉ lệ rủi ro của TCTD: Giải cứu BĐS và ngân hàng

(Ngày đăng: 19-07-2012 18:54:32)
icon facebook   icon google plus  
Con số nợ xấu của toàn hệ thống ngân hàng (NH) vừa được Thanh tra giám sát NHNN công bố lên tới 202 ngàn tỉ đồng (8,6%), gần gấp đôi so với con số 117 ngàn tỉ đồng do các NH tự báo cáo. Trong đó nhóm NH niêm yết trên sàn chứng khoán dẫn đầu về tỉ lệ cho vay trong lĩnh vực BĐS.
Một trong những phương án mới được đề cập nhằm giải quyết nợ xấu và giải phóng thị trường BĐS là giảm tỉ lệ rủi ro của các tổ chức tín dụng.
 

NH niêm yết dẫn đầu nợ cho vay BĐS

Ông Nguyễn Hữu Nghĩa – Quyền Chánh thanh tra Ngân hàng nhà nước (NHNN) cho biết, tỉ lệ nợ xấu theo kết quả giám sát của cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng là 8,6% (tương đương 202.000 tỉ đồng). Tuy nhiên, đây là con số chốt vào ngày 31/3 chứ không phải tính hết 6 tháng đầu năm.

Lý giải về thời điểm chốt con số nợ xấu quá xa so với hiện nay, ông Nghĩa cho biết NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng báo cáo hàng quý và thường phải chậm hơn một tháng rưỡi thì các tổ chức tín dụng mới hoàn tất báo cáo. Thêm vào đó, NHNN cần có thời gian xử lý dữ liệu nên gần 2 tháng sau mới có số liệu.

Theo đó, tính đến cuối tháng 5, dư nợ cho vay đầu tư BĐS là 197.000 tỉ đồng (chiếm 6,5% dư nợ cho vay) trong khi cho vay đầu tư chứng khoán chỉ còn 12.000 tỉ đồng. Con số nợ xấu do đầu tư kinh doanh BĐS là 12.000 tỉ đồng (chiếm 13% tổng nợ xấu NH). Các nhóm NH niêm yết trên sàn chứng khoán dẫn đầu cho vay về  BĐS, xây dựng. Riêng nợ xấu của 6 NH đang niêm yết trên thị trường đều tăng nhanh so với đầu năm, thấp nhất 14% và cao nhất lên tới hơn 130%. Ngoại trừ Sacombank có nợ xấu hơn 600 tỉ đồng, cả 5 NH còn lại quy mô đều lên tới hàng nghìn tỉ đồng.

BIDV và Vietinbank đang là những NH dẫn đầu cho vay hai nhóm ngành này với giá trị hơn 41 nghìn tỉ đồng mỗi ngân hàng. Tỉ lệ cho vay trên tổng dư nợ là 14%. Vietcombank hiện cũng cho vay 12.840 tỉ đồng vào lĩnh vực xây dựng chiếm 6% tổng dư nợ. ACB cũng cho vay tỉ lệ tương tự vào xây dựng là 4.862 tỉ đồng và kinh doanh BĐS 1.449 tỉ đồng. Các NH Sacombank, Eximbank và MBank cho vay từ 8% đến 11% tổng dư nợ vào hai lĩnh vực này.

Đáng chú ý là các NH có quy mô nhỏ như NH Phương Tây và NH Đông Á có tỉ trọng cho vay hai lĩnh vực này lên đến 26%. Cụ thể NH Đông Á cho vay 10.293 tỉ đồng trong lĩnh vực xây dựng và 998 tỉ đồng cho kinh doanh BĐS. NH Phương Tây cho vay 1.391 tỉ đồng xây dựng và 1.035 tỉ đồng kinh doanh BĐS. Một ngân hàng lớn khác là Techcombank cũng cho vay 5.096 tỉ đồng vào lĩnh vực xây dựng, chiếm 8% tổng dư nợ.
10 giải pháp xử lý nợ xấu theo đề xuất của hiệp hội các nhà đầu tư tài chính (VAFI):
1, Chủ động tăng mức trích lập dự phòng các khoản nợ xấu , chấp nhận giảm lợi nhuận hoặc thua lỗ
2, Cần có chính sách tiền lương, tiền thưởng hợp lý trong giai đoạn khó khăn hiện nay – Đây cũng là cách thức để giảm chi phí một cách hợp lý nhằm hỗ trợ cho việc tăng mức trích lập dự phòng tỉ lệ nợ xấu.
3, Chứng khoán hóa các khoản nợ khó đòi
4, Tăng tỉ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong ngành ngân hàng lên 40%, đồng thời cũng cho phép nâng tỉ lệ sở hữu của nhà đầu tư chiến lược nước ngoài lên mức 25% hoặc 30%/vốn điều lệ.
5, Cho phép một số ngân hàng nước ngoài có tiềm lực tài chính mạnh, quản trị DN tốt mua lại những ngân hàng yếu kém.
6, Khuyến khích các ngân hàng thật sự  mạnh mua lại những ngân hàng yếu kém.
7, Miễn các loại thuế ( thuế GTGT, thuế TNDN…) cho các hoạt động mua bán nợ nhằm thúc đẩy sự hình thành và phát triển của thị trường mua bán nợ.
8, Miễn thuế thu nhập DN cho nghiệp vụ phát hành trái phiếu DN.
9, Nhanh chóng có nhiều giải pháp hữu hiệu để phá băng thị trường bất động sản
10, Nên cơ cấu lại phân bổ ngân sách cho năm 2013 theo hướng tăng chi ngân sách cho lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tâng.
Cho vay đầu tư kinh doanh chứng khoán cũng sụt giảm nhiều trong thời gian qua. Tính đến ngày 31/5, dư nợ cho vay đầu tư kinh doanh chứng khoán khoảng 12.000 tỉ đồng (chiếm khoảng 0,4%) và nợ xấu khoảng 485 tỉ đồng, 84% dư nợ xấu được bảo đảm bằng tài sản, chỉ có 16% không có bảo đảm bằng tài sản.
NH sẽ bơm 67 nghìn tỉ đồng vào BĐS?

Theo các ngân hàng tự báo cáo, nợ xấu NH tính đến ngày 31/5/2012 là 117.000 tỉ đồng, nhưng dự phòng rủi ro của các TCTD đã được trích lập là 67.300 tỉ đồng, tương đương 57,2%. Ông Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, nợ xấu hiện đọng chủ yếu trong các lĩnh vực như sản xuất kinh doanh, xây dựng, kinh doanh bất động sản, chứng khoán.

Theo ông Bùi Văn Mai - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Kiểm toán viên hành nghề VN, nhìn vào bảng tổng kết hoạt động kinh doanh của các DN  BĐS VN trên sàn, nếu chiểu theo chuẩn mực kế toán VN thì có thể thấy rằng 90% chi phí xây dựng dở dang của DN là để hình thành hàng tồn kho. Lượng hàng tồn kho này đang chiếm tới 45,84% tổng tài sản của các DN vào thời điểm cuối Q1/2012.

Đây là mức hàng tồn kho rất cao. Sẽ có hai câu hỏi đặt ra vào lúc này? Nếu đây là mức tồn kho cực đại của ngành BĐS thì có nghĩa là thị trường BĐS có thể chạm đáy và đi lên. Nhưng nếu đây chưa phải là mức tồn kho cực đại, lượng hàng tồn kho có thể tiếp tục gia tăng và thị trường BĐS sẽ phải hứng chịu một đợt giảm giá nữa, ông Mai nhận xét.

Để tháo gỡ khó khăn cho DN kinh doanh lĩnh vực BĐS và giải phóng cục nợ xấu từ các DN trong lĩnh vực này, NHNN đang lấy ý kiến góp ý trực tiếp vào dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 13/2010/TT-NHNN ngày 20/5/2010 của Thống đốc NHNN  quy định về các tỉ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng.

Theo số liệu báo cáo của NHNN,  việc tính hệ số an toàn vốn (CAR - vốn tự có/tổng tài sản có rủi ro) của toàn hệ thống ngân hàng vào khoảng 385 nghìn tỉ đồng thì tổng tài sản có rủi ro vào khoảng hơn 2.500 nghìn tỉ đồng. Như vậy dư nợ cho vay BĐS vào 197 nghìn tỉ đồng như đã công bố thì theo tính toán của hệ số CAR chỉ chiếm khoảng 8,8% tổng tài sản có rủi ro của toàn hệ thống NH.

Vì vậy, khi tỉ trọng rủi ro giảm xuống thì giải phóng được gần 100 nghìn tỉ đồng cho tổng tín dụng và sẽ có thêm 67 nghìn tỉ cho lĩnh vực BĐS được nới ra (tức là lấy vốn tự có của ngân hàng chia cho tổng tài sản  rủi ro, lấy 385 nghìn tỉ đồng chia cho 2.500 nghìn tỉ đồng). Con số này đủ để giải phóng 50% lượng hàng tồn kho của các DN BĐS. Đây chỉ là những con số tính trên cơ sở giữ nguyên hệ số CAR. Thực tế, nếu dư nợ tăng, vốn chủ sở hữu của các NHTM tăng thì dòng vốn vào lĩnh vực BĐS cũng tăng lên. Như vậy NH giải phóng được nợ xấu, DN có tiền kinh doanh trả nợ NH, cả hai cùng có lợi.
 
Khó chồng khó
 
Theo thống kê của UBCK nhà nước, tổng số tiền vay ngắn hạn của các DN kinh doanh BĐS chiếm 28,07% vốn chủ sở hữu của DN. Đây là số tiền phải đáo hạn rất lớn. Mặc dù trên thực tế, các khoản phải thu hiện tại đủ đáp ứng khả năng thanh toán ngắn hạn cũng như các chi phí phải trả. Hiện có 5 Cty BĐS có khoản phải thu trên 1.000 tỉ đồng là HAG (Cty Hoàng Anh Gia Lai), VIC (Tập đoàn Vingroup), SCR (Cty CP địa ốc Sài Gòn Thương tín), KBC (TCty Phát triển Đô thị Kinh Bắc), DIG (TCty Đầu tư Phát triển đô thị).

Có thể nói, những khó khăn mà DN BĐS đang phải đối mặt hiện tại là rất lớn. Nợ xấu NH của nhóm ngành này chủ yếu bao gồm: Hàng tồn kho đang ở mức cao và với giá liên tục điều chỉnh giảm, không loại trừ khả năng sẽ có một số DN phải trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Việc thiếu tiền để tiếp tục triển khai xây dựng sẽ khiến các DN  không thể thu thêm tiền của khách hàng. Ngoài ra, do thị trường BĐS giảm, nhiều nhà đầu tư tìm mọi cách để không phải đóng tiền thông qua hình thức kiện chủ đầu tư rằng hợp đồng vô hiệu.

Khi khó khăn về nguồn vốn dài hạn cho cac dự án BĐS, các DN đã đưa ra giải pháp trái phiếu lãi suất cao. Tuy nhiên, đây chính lại là một trong những con đường khiến DN càng lún sâu vào nợ và nợ xấu tăng lên. Trong năm 2011, các DN đã huy động được khoảng 17.350 tỉ đồng từ TPDN. Phần lớn trái phiếu này là trái phiếu do Cy BĐS hay Cty chứng khoán phát hành. Theo uớc tính có đến 51% giá trị TPDN do Cty BĐS phát hành và 40% trái phiếu do các CTCK phát hành trong khi chỉ có 9% do DN sản xuất phát hành trong đó nhiều DN đã phát hành trái phiếu với mức lãi suất lên tới xấp xỉ 30%/năm.

Ông Nguyễn Hoàng Minh - Giám đốc phân tích Cty Kiểm toán AVA cho biết, hiện tại, dù lãi suất đã giảm nhưng các DN BDS vẫn thuộc nhóm chịu mức lãi suất cao trên nhất trên thị trường, quanh mức 18%/năm. Cộng với những yếu tố đã phân tích ở trên, đây cũng là nguyên nhân dẫn đến nợ xấu NH, nhóm DN kinh doanh BĐS “chết” vì phát hành trái phiếu huy động với lãi suất cao.